Cách định vị chó khi không có sóng

Trả lời ngắn gọn

Vòng cổ GPS nào cũng xác định được con chó ở đâu mà không cần sóng di động - GPS đến từ vệ tinh. Vấn đề là đưa vị trí đó về tới bạn. Thiết bị dùng SIM gửi vị trí qua mạng di động, nên trong rừng không có sóng thì nó chỉ biết chờ. Muốn định vị chó khi mất sóng, thiết bị phải có cách gửi vị trí không phụ thuộc trạm phát sóng: một kết nối radio riêng tới thiết bị bạn mang theo.

Hiện có hai loại sản phẩm làm được việc này: hệ thống định vị chó có máy cầm tay, vốn được dân đi săn dùng từ lâu, và thiết bị theo dõi GPS LoRa đi kèm một ứng dụng như Nelos. AirTag là một loại thiết bị hoàn toàn khác - phần dưới sẽ nói rõ.

Vì sao thiết bị định vị của chó không cập nhật khi vào rừng

Một thiết bị định vị chó dùng SIM thông thường có bộ thu GPS và một modem di động nhỏ. Cứ vài giây hoặc vài phút, nó xác định vị trí rồi gửi lên máy chủ của hãng, sau đó ứng dụng trên điện thoại tải về. Có hai chặng mạng, và cả hai đều cần sóng: vòng cổ phải bắt được trạm, điện thoại của bạn cũng vậy.

Trên đường mòn, ở khu cắm trại hay trong vườn rẫy, chặng nào cũng có thể đứt. Lúc đó ứng dụng hiện vị trí cuối cùng nhận được - thường là bãi đỗ xe - trong khi con chó đã ở chỗ khác hẳn. Chuyện biết vị trí khác với gửi vị trí được giải thích thêm ở bài GPS có hoạt động khi không có sóng?

So sánh thẳng thắn các lựa chọn

Vòng cổ GPS dùng SIM

Rất tốt ở nơi có sóng: con chó chạy khắp thành phố bạn vẫn thấy, từ bất cứ đâu. Cần gói cước theo tháng hoặc năm, và im lặng khi ra khỏi vùng phủ sóng. Nếu chó của bạn chủ yếu ở trong phố, đây thường vẫn là lựa chọn tốt nhất.

Hệ thống định vị chó có máy cầm tay

Các hệ thống cho chó săn dùng kết nối radio riêng giữa vòng cổ và máy cầm tay. Chúng không cần sóng di động, không có phí hằng tháng và được làm cho chó làm việc ở xa trên địa hình khó. Đổi lại, đây là lựa chọn đắt nhất, phần cứng chỉ dùng được trong hệ thống của hãng, và mẫu máy cũng như băng tần radio khác nhau giữa các quốc gia. Với chó săn và chó làm việc, khó có gì thay được.

AirTag và các thẻ Bluetooth

AirTag không có GPS. Nó được tìm thấy nhờ các thiết bị Apple gần đó bắt tín hiệu Bluetooth của nó và gửi đi vị trí gần đúng. Trong công viên đông người thì hiệu quả bất ngờ; trên đường mòn vắng thường chẳng có ai để phát hiện nó. Ngoài ra Apple thiết kế AirTag cho đồ vật chứ không cho thú cưng, và một chiếc AirTag xa chủ có thể báo cho người dùng iPhone xung quanh biết sự có mặt của nó. Chi tiết ở bài AirTag hay thiết bị định vị GPS.

Thiết bị theo dõi GPS LoRa dùng với Nelos

Một thiết bị nhỏ trên vòng cổ tự xác định vị trí bằng GPS. Bạn mang một radio LoRa tương thích kết nối với điện thoại. Nelos hỏi vị trí từ thiết bị qua LoRa - kết nối radio tầm xa, tiết kiệm pin - rồi hiện câu trả lời trên bản đồ ngoại tuyến. Không SIM, không thuê bao, không cần điện thoại của người lạ. Rẻ hơn hệ thống cho chó săn, và cùng ứng dụng đó lo luôn việc nhắn tin, chia sẻ vị trí trong nhóm. Phạm vi phụ thuộc nhiều vào địa hình, và bạn phải mang theo radio. Cơ chế hoạt động được giải thích ở bài định vị GPS qua LoRa hoạt động thế nào.

"Thời gian thực" khi không có sóng nghĩa là gì

Thiết bị nào không dùng mạng di động cũng phải chia sẻ một kênh radio có dung lượng hạn chế, nên không thiết bị nào gửi liên tục từng giây về điện thoại của bạn ở khoảng cách xa. Với Nelos:

• Mặc định điện thoại hỏi vị trí từ mỗi thiết bị vài phút một lần - kể cả khi tắt màn hình nếu bật Kết nối nền.
• Làm mới sẽ hỏi ngay lập tức.
• Chế độ Tìm (nút "Tìm") hỏi dày hơn nhiều trong một khoảng thời gian giới hạn, sau đó hỏi bạn có muốn tìm tiếp không. Chế độ này tốn pin thiết bị hơn, nên dùng khi đi tìm chứ không phải dùng hằng ngày.

Mỗi câu trả lời là vị trí GPS hiện tại của thiết bị nếu nó bắt được vệ tinh. Nếu con chó ở chỗ thiết bị không thấy bầu trời - dưới gầm hiên, trong nhà - thiết bị vẫn trả lời nhưng gửi lại vị trí tốt gần nhất; Nelos cho biết vị trí đó cũ bao lâu.

Vùng an toàn: biết khi chó đi xa

Vùng an toàn là một vòng tròn bạn vẽ trên bản đồ, bán kính từ 100 m đến 2 km, quanh khu cắm trại, căn nhà gỗ hay bãi cỏ chó hay chơi. Mỗi khi có vị trí mới, điện thoại kiểm tra xem nó có trong vùng không và báo khi chó ra khỏi vùng - rồi báo lần nữa khi nó quay lại. Để tránh báo nhầm do GPS dao động, Nelos chờ thêm một vị trí xác nhận, nên cảnh báo thường đến trong vài phút sau khi chó vượt ranh, không phải ngay giây đó.

Vùng an toàn chạy trên điện thoại của bạn, nên radio phải đang kết nối và trong tầm của thiết bị theo dõi. Đó là lời nhắc đi xem thử, không phải hàng rào.

Thiết lập định vị chó khi không có sóng

1. Chọn thiết bị theo dõi. Các thiết bị tương thích gồm RAK WisMesh Tag, bán kèm MeshCore cài sẵn, và SenseCAP T1000-E, phải cài MeshCore trước (cài đặt T1000-E).
2. Chuẩn bị một radio cho bạn và kết nối với Nelos trên điện thoại (Bắt đầu).
3. Thêm thiết bị theo dõi trong nhóm: chọn "Động vật" và biểu tượng con chó, để thiết bị cạnh điện thoại, Nelos sẽ cài nó theo tần số radio của bạn.
4. Tải bản đồ ngoại tuyến trước khi mất sóng - một chấm trên màn hình trống không chỉ được đường tới đó.
5. Gắn chắc chắn vào vòng cổ hoặc dây đai, rồi thử ngoài trời trước chuyến đi: đi xa một chút, bấm Làm mới và xem thiết bị hiện ở đâu.
6. Đặt Vùng an toàn quanh khu cắm trại hoặc khu đất.

Gói miễn phí cho dùng một thiết bị theo dõi mỗi nhóm; Nelos Pro, mua một lần, bỏ giới hạn này.

Tăng phạm vi phủ sóng

Phạm vi LoRa không phải con số in trên hộp. Ở chỗ thoáng hoặc trên đồi, tín hiệu đi rất xa; dưới thung lũng nhiều cây, nó có thể chỉ còn một phần nhỏ. Để tận dụng tốt hơn:

• Giơ radio lên cao, hoặc đi lên chỗ cao, khi tìm.
• Đừng để radio trong xe hay dưới đáy ba lô đầy đồ.
• Nếu bạn hay quay lại cùng một nơi - nhà vườn, trang trại, khu cắm trại quen - hãy đặt một trạm lặp trên chỗ cao.
• Nhớ rằng thiết bị trên cổ chó nằm sát mặt đất, nên tầm phủ ngắn hơn radio cầm ngang ngực.

Nếu chó của bạn bị lạc

Bật chế độ Tìm ngay, đi về phía vị trí cuối cùng, và lên chỗ cao nếu thiết bị không trả lời. Bài cách tìm chó bị lạc trong rừng khi không có sóng có kế hoạch từng bước, kể cả khi thiết bị ở ngoài tầm phủ.

Những giới hạn cần biết

• Thiết bị theo dõi cho biết thiết bị ở đâu. Vòng cổ tuột ra hay hết pin là mất dấu.
• GPS cần nhìn thấy bầu trời; cây rậm và nhà cửa làm vị trí kém chính xác hoặc cũ hơn.
• Thời lượng pin tùy thiết bị và tần suất hỏi; chế độ Tìm làm pin hết nhanh hơn. Sạc đầy trước mỗi chuyến đi.
• Tần số LoRa khác nhau theo khu vực. Hãy mua phần cứng đúng khu vực của bạn và để thiết bị theo dõi cùng cấu hình với radio.

Câu hỏi thường gặp

Thiết bị định vị GPS cho chó có hoạt động khi không có sóng không?

Tùy vào cách thiết bị gửi vị trí. Thiết bị dùng SIM vẫn biết con chó ở đâu nhưng không báo được cho bạn cho tới khi có sóng lại. Thiết bị có kết nối radio riêng - thiết bị theo dõi LoRa dùng với Nelos, hay hệ thống định vị chó chuyên dụng - hoạt động không cần mạng di động, miễn là còn trong tầm phủ radio.

Có định vị chó mà không phải trả phí thuê bao được không?

Được, nếu thiết bị không dùng mạng di động hay vệ tinh. Thiết bị theo dõi LoRa dùng với Nelos không có SIM và không có phí định vị. Hệ thống định vị chó có máy cầm tay cũng không có phí hằng tháng nhưng giá mua ban đầu cao hơn.

Định vị khi không có sóng có phải thời gian thực không?

Không phải từng giây. Với Nelos, điện thoại hỏi vị trí mới từ thiết bị theo dõi vài phút một lần, và dày hơn nhiều khi bật chế độ Tìm. Thường thế là đủ để biết nên đi về hướng nào, miễn là thiết bị còn trong tầm phủ radio.

Có thể định vị chó ở khoảng cách bao xa?

Không có con số cố định. Ở địa hình thoáng và từ chỗ cao, LoRa đi xa hơn nhiều so với trong rừng rậm, dưới thung lũng sâu hay giữa các tòa nhà. Một trạm lặp đặt trên cao có thể phủ tốt hơn khu vực bạn hay lui tới.

Thiết bị có hợp với chó nhỏ không?

Các thiết bị như RAK WisMesh Tag hay SenseCAP T1000-E có kích thước cỡ chìa khóa ô tô hoặc thẻ ngân hàng. Chúng hợp với vòng cổ hay dây đai của chó cỡ vừa và lớn; với chó nhỏ, hãy kiểm tra cân nặng và kích thước trước khi dùng.