Hai việc khác nhau trong cùng một thiết bị
Một thiết bị định vị làm hai việc tách biệt.
Xác định vị trí của mình. Đó là bộ thu GPS bên
trong thiết bị nghe tín hiệu vệ tinh và tự tính tọa độ. Việc này
không cần SIM, không cần nhà mạng, không cần internet và không tốn
đồng nào. Thiết bị nào có GPS cũng làm được, kể cả khi không lắp SIM
và xung quanh không có sóng.
Gửi vị trí đó ra ngoài. Đây là phần cần một đường
truyền để tọa độ rời khỏi thiết bị và tới điện thoại của bạn. Phần
này khác nhau giữa các loại thiết bị, và quyết định thiết bị có chạy
được khi mất sóng hay không, có phải trả thuê bao hay không.
Nói cách khác, "không cần SIM" không có nghĩa là "vị trí tự bay tới
bạn". Nó có nghĩa là thiết bị dùng một đường truyền khác thay cho
mạng di động. Bài
GPS có hoạt động khi không có sóng?
nói kỹ hơn về phần xác định vị trí, nhưng cho điện thoại chứ không
phải thiết bị định vị riêng.
Các đường truyền thiết bị có thể dùng thay cho SIM
Thẻ Bluetooth (AirTag và tương tự)
Những thẻ như AirTag không có GPS riêng. Các điện thoại gần đó tham
gia mạng của hãng - với AirTag là mạng Tìm của Apple - phát hiện thẻ
qua Bluetooth và báo vị trí của chính chúng. Trong thành phố, nơi
điện thoại ở khắp nơi, cách này hiệu quả đáng kinh ngạc và không mất
phí hằng tháng. Ở khu cắm trại vắng người thường chẳng có ai để phát
hiện nó, và bạn không thể yêu cầu thẻ cập nhật. Xem
AirTag hay thiết bị định vị GPS.
Radio LoRa (thiết bị theo dõi dùng với Nelos)
Thiết bị gửi vị trí GPS qua LoRa - sóng radio tầm xa, tiết kiệm pin -
tới một radio tương thích bạn mang theo, đã kết nối với điện thoại.
Với Nelos, điện thoại chủ động hỏi vị trí từ thiết bị, vài phút một lần hoặc mỗi khi bạn chạm Làm mới, và dày hơn nhiều ở
chế độ Tìm. Không SIM, không thuê bao, không cần sóng di động ở bất
cứ đâu. Tầm phủ xa hơn Bluetooth rất nhiều nhưng phụ thuộc địa hình,
và bạn phải mang theo radio. Bài
định vị GPS qua LoRa hoạt động thế nào
giải thích chi tiết.
Mạng di động
Loại thiết bị định vị quen thuộc: SIM và modem di động gửi vị trí lên
máy chủ của hãng. Phủ rất tốt ở bất cứ đâu có sóng, thường kèm gói
cước tháng. Khi mất sóng, nó giữ vị trí và chờ.
Vệ tinh
Thiết bị gửi vị trí qua mạng vệ tinh. Dùng được gần như mọi nơi có
bầu trời thoáng, kể cả nơi không có hạ tầng di động, và một số thiết
bị còn gửi được tín hiệu SOS. Đổi lại, hầu như luôn phải trả thuê bao
và thiết bị đắt hơn.
So sánh các loại chính
|
Thẻ Bluetooth (vd. AirTag) |
Thiết bị LoRa + Nelos |
Thiết bị dùng SIM |
Thiết bị vệ tinh |
| Thẻ SIM | Không | Không | Có | Không |
| GPS riêng | Không | Có | Có | Có |
| Dùng được khi không có sóng | Chỉ khi thiết bị đi ngang qua lên được mạng | Có, trong tầm radio | Không | Có |
| Cần internet để xem | Có | Không | Có | Thường có |
| Hỏi được vị trí mới | Không | Có | Thường được | Tùy thiết bị và gói cước |
| Phí định kỳ | Không | Không | Thường có | Thường có |
| Phạm vi | Nơi có điện thoại tham gia đi qua | Tầm radio của bạn, mở rộng được bằng trạm lặp | Mọi nơi có sóng | Gần như mọi nơi dưới bầu trời thoáng |
"Không cần internet" thực sự nghĩa là gì
Nhiều thiết bị không cần SIM nhưng vẫn cần internet ở đâu đó: vị trí
của thẻ Bluetooth đi qua điện thoại của người khác và máy chủ của
hãng, và bạn cần kết nối để xem. Thiết bị LoRa dùng với Nelos thì
khác. Vị trí đi thẳng từ thiết bị theo dõi tới radio bạn mang, và ứng
dụng hiện nó trên bản đồ bạn tải trước chuyến đi. Không mắt xích nào
trong chuỗi đó cần internet - nên nó hữu ích trong rừng, trên núi và
ở vùng quê.
"Không mất phí thuê bao" thực sự nghĩa là gì
Thiết bị dùng SIM gần như luôn cần gói cước, vì mỗi lần báo vị trí
đều dùng dữ liệu của nhà mạng. Thiết bị vệ tinh cũng vậy: không SIM
nhưng thường phải trả gói dịch vụ vệ tinh. Thiết bị dùng Bluetooth
hay LoRa không mất phí định kỳ cho đường truyền vì không đi qua nhà
mạng nào. Đổi lại là chi phí mua thiết bị ban đầu và phạm vi có giới
hạn.
Riêng với Nelos: đường truyền radio miễn phí, ứng dụng dùng miễn phí
(gồm một thiết bị theo dõi mỗi nhóm), còn Nelos Pro - mở số thiết bị
theo dõi không giới hạn và lịch sử dài hơn - là khoản mua một lần
không bắt buộc, không phải thuê bao.
Chọn theo việc bạn cần làm
Tìm đồ hay để quên trong nhà hoặc trong thành phố:
thẻ Bluetooth là đủ và rẻ nhất.
Để mắt tới chó, trẻ em hay đồ đạc quanh bạn ở nơi không có
sóng: thiết bị LoRa là hợp lý, vì nó không phụ thuộc sóng di
động và bạn hỏi được vị trí mới. Xem
cách định vị chó khi không có sóng
và thiết bị định vị cho trẻ khi không có sóng.
Theo dõi tài sản di chuyển khắp nơi mà không có bạn đi
cùng: thiết bị dùng SIM (có thuê bao) hoặc vệ tinh là lựa
chọn thực tế, vì vị trí cần tới được bạn từ bất cứ đâu.
Chuyến thám hiểm xa xôi có thể cần cứu hộ: thiết bị
nhắn tin vệ tinh hoặc thiết bị phát tín hiệu cứu nạn cá nhân, dù bạn
mang theo gì khác.
Thiết bị theo dõi với Nelos
Một thiết bị định vị GPS tương thích chạy firmware MeshCore gửi vị
trí qua sóng radio, và những người trong nhóm dùng Nelos thấy nó trên
bản đồ ngoại tuyến chung. Không SIM, không tài khoản. Ngoài cập nhật
tự động, bạn có thể làm mới bất cứ lúc nào, bật chế độ Tìm khi có thứ
gì đi lạc, đặt Vùng an toàn để được báo khi thiết bị rời một khu vực,
và tạm dừng cập nhật để tiết kiệm pin. Mục
thiết bị theo dõi trên trang thiết bị
liệt kê các mẫu tương thích, gồm cả
SenseCAP T1000-E,
còn bài LoRa Tracker so với Handheld Radio
giúp bạn chọn ai mang thiết bị nào. Trang
định vị với Nelos tổng hợp tất cả.
Một lưu ý: thiết bị theo dõi cho bạn biết đại khái thiết bị đang ở
đâu, không cho biết người hay con vật đó có ổn không. Với trẻ nhỏ, đó
là công cụ phối hợp, không phải lý do để lơi lỏng việc trông nom.
Câu hỏi thường gặp
Thiết bị định vị GPS có hoạt động mà không cần SIM không?
Có. Bộ thu GPS không cần SIM để tính vị trí. SIM chỉ cần khi gửi vị trí đó qua mạng di động. Các thiết bị dùng Bluetooth, radio LoRa hay vệ tinh thì hoàn toàn không có SIM.
Thiết bị định vị GPS có dùng được khi không có sóng không?
Chúng luôn tự xác định được vị trí, nhưng chỉ một số loại báo được vị trí khi không có sóng. Thiết bị dùng SIM sẽ chờ tới khi có sóng lại. Thiết bị LoRa dùng với Nelos báo qua radio tới thiết bị của chính bạn, còn thiết bị vệ tinh thì báo qua vệ tinh.
Có thiết bị định vị GPS không mất phí thuê bao không?
Có. Các thiết bị không dùng mạng di động hay vệ tinh - thẻ Bluetooth và thiết bị LoRa - không mất phí định kỳ cho đường truyền. Với Nelos, đường truyền radio miễn phí, ứng dụng dùng miễn phí, và Nelos Pro là khoản mua một lần không bắt buộc.
Có cần internet để xem thiết bị định vị không?
Không cần với thiết bị LoRa và Nelos: vị trí đi qua radio tới thiết bị bạn mang, và ứng dụng chạy ngoại tuyến. Bạn chỉ cần internet trước chuyến đi để tải bản đồ ngoại tuyến. Thiết bị dùng SIM và thẻ Bluetooth như AirTag cần internet để hiển thị vị trí.